SYTUACJA OSOBY DOZNAJĄCEJ PRZEMOCY

 

W obraz osoby doświadczającej przemocy wpisany jest charakterystyczny sposób funkcjonowania, wynikający przede wszystkim z poziomu wiktymizacji, na jakim ta osoba się znajduje. Powinien on być uwzględniany przy opracowywaniu planu pomocy i rozpoznawaniu dostępu do zasobów, którymi poszkodowany dysponuje. Specyfiką przemocy w rodzinie są problemy współistniejące, takie jak: nadużywanie środków psychoaktywnych przez którąś ze stron, współuzależnienie osoby poszkodowanej, PTSD u ofiar, zaburzenia osobowości i choroby psychiczne oraz inne. Czynniki, te możemy podzielić na:

ZNIEWALAJĄCE – siły i procesy, które będą sprzyjały pojawianiu się lub utrwalaniu przemocy,

WYZWALAJĄCE – siły i procesy pozwalające na zapobieganie pojawianiu się kolejnych aktów przemocy oraz umacniające ofiarę przemocy w podejmowaniu działań mających na celu przerwanie przemocy w rodzinie.

 

ŹRÓDŁAMI CZYNNIKÓW ZNIEWALAJĄCYCH I WYZWALAJĄCYCH MOGĄ BYĆ:

warunki bytowe, postawy osób znaczących, dostępność i jakość instytucjonalnych form interwencji i wsparcia, styl zachowania, osobowość i inne właściwości ofiary, specyfika relacji interpersonalnych między ofiarą i sprawcą, inne znaczące relacje interpersonalne np. dzieci, pamięć minionych doświadczeń życiowych ofiary.

 

CZYNNIKI ZNIEWALAJĄCE –  utrudniające osobie doznającej przemocy wychodzenie z sytuacji przemocy domowej:

  • mity i stereotypy podtrzymujące przemoc,
  • milczenie świadków,
  • działające mechanizmy przemocy (cykle przemocy, wyuczona bezradność, zjawisko „prania mózgu”, proces wtórnej wiktymizacji: burzenie utrwalonych przekonań, wtórne zranienie, przybranie tożsamości ofiary),
  • czynniki podtrzymujące przemoc:

– wewnętrzne: osobowość, urazy i choroby psychiczne, niedojrzałość emocjonalna itp.,

-zewnętrzne: zła sytuacja rodzinna i ekonomiczna, autokratyczny i bezwzględny model wychowania, brak zatrudnienia nieodpowiednie wzorce przekazane przez otoczenie.

 

CZYNNIKI WYZWALAJĄCE – pomagające w zatrzymaniu przemocy i wyjściu z sytuacji przemocy domowej to:

  • zasoby wewnętrzne (umiejętności i wiedza, działania i konkretne zachowania, dotychczasowe sposoby radzenia sobie z sytuacją problemową, plany i marzenia, doświadczenia życiowe),
  • zasoby zewnętrzne (inni ludzie – rodzina, znajomi, dzieci, instytucje, dobra materialne, środowisko naturalne).

 

W WYCHODZENIU Z SYTUACJI PRZEMOCY POMAGA:

  • powiedzenie innym o doznawanej przemocy – przełamanie tabu milczenia i sekretu,
  • zwrócenie się o pomoc do sąsiadów, przyjaciół, rodziny,
  • skorzystanie z pomocy instytucji – ośrodki pomocy społecznej, stowarzyszenia zajmujące się pomocą osobom w trudnej sytuacji życiowej, punkty informacyjno-konsultacyjne, hostele itp.,
  • skorzystanie z poradni, rozmowa ze specjalistą zajmującym się sprawami przemocy,
  • pójście na spotkanie grupy wsparcia,
  • wezwanie Policji,
  • uruchomienie procedury „Niebieskie Karty”,
  • podjęcie kroków prawnych i wykorzystanie możliwości prawnych (alimenty, postępowanie karne, separacja, rozwód).

 

KIERUNKI PRACY Z OSOBĄ DOZNAJĄCĄ PRZEMOCY TO PRZEDE WSZYSTKIM SKUPIENIE SIĘ NA POSZCZEGÓLNYCH OBSZARACH

  • nauka dbania o bezpieczeństwo własne i dzieci,
  • zmiana postawy wobec siebie,
  • wskazywanie obszarów kompetencji – poszukiwanie, wzmacnianie, wydobywania zasobów osobistych,
  • określenie potrzeb, wynikających z nich celów oraz ich realizacja,
  • zwiększenie poczucia mocy osobistej, wpływu kontroli,
  • zmiana relacji ze sprawcą,
  • zachęcenie do samodzielności,
  • asertywność,
  • pomoc w konkretnych sprawach.